Schimmel na waterschade en het venster van 48 uur
Door Florian De Booser · Bijgewerkt op
Waarom schimmel binnen twee dagen begint, waar hij zich verstopt en hoe je hem voor blijft.
Schimmel heeft geen weken nodig. Als vuistregel wordt gerekend met 24 tot 48 uur voor sporen op nat materiaal beginnen te kiemen, zolang dat materiaal nat blijft. Dat venster bepaalt je aanpak. Staand water weg, de ruimte dicht, en de luchtvochtigheid binnen de dag onder 60 % RV. Haal je dat, dan blijft het een droogklus. Haal je dat niet, dan wordt het een saneringsklus, en die kost een veelvoud.
Waarom 24 tot 48 uur de kritieke grens is
Schimmelsporen zitten altijd in huis. Om uit te groeien hebben ze voeding, warmte en vocht nodig. Voeding is er altijd, zoals het karton op gipsplaat, houtvezel, behanglijm, stof in een hoek. De temperatuur in een woning zit het hele jaar goed. Het enige wat je zelf in handen hebt, is het vocht.
De eerste dagen zie je niets, want kieming en beginnend myceel zijn onzichtbaar. Tegen dat er een grijze vlek staat of het muf ruikt, zit de schimmel meestal al ín het materiaal in plaats van erop.
De klok start wanneer het materiaal nat wordt, niet wanneer jij het ontdekt. Een lek dat een weekend achter een keukenkast liep, zit bij ontdekking al buiten het venster. Het stappenplan voor die eerste uren staat in waterschade drogen in de eerste 48 uur.
Waar schimmel zich verstopt
De vlek die je ziet is zelden het echte probleem. Schimmel groeit waar vocht blijft hangen en geen lucht komt. Loop die plekken af voor je begint te drogen.
| Plek | Waarom het daar misgaat | Wat je doet |
|---|---|---|
| Achter plinten | Water kruipt eronder en droogt daar niet, want er is geen luchtstroom, wel hout en lijm. | Losnemen en los laten tot de muurvoet droog is. |
| Onder laminaat en parket | De ondervloer werkt als een spons, de bovenlaag sluit het vocht af. | Vloer opnemen, blind doordrogen heeft weinig zin. |
| In gipsplaat | Gips zuigt water op tot boven de waterlijn, en het karton erop is voeding. | Meet hoe hoog het vocht staat en snijd de strook weg na dagen nat. |
| In isolatie | Natte isolatie geeft haar vocht traag af en droogt vanuit de kamer nauwelijks. | Vervangen, of isolatiedroging via boorgaten. |
| Achter kasten, dode hoeken | Stilstaande, koelere lucht tegen een buitenmuur, daar slaat vocht het eerst neer. | Meubels 10 cm van de muur, deuren open, ventilator erlangs. |
Twee hulpmiddelen helpen, een hygrometer per ruimte en een stuk plastic folie van 30 bij 30 cm plat op de vloer geplakt. Condens aan de onderkant na 24 uur betekent dat er nog vocht uit de vloeropbouw komt.
Zo krijg je met een bouwdroger de vochtigheid onder 60 % RV
60 % RV is een bruikbare grens, want daaronder krijgt schimmel het moeilijk op gewone bouwmaterialen. Terwijl je droogt mik je lager, op 40 tot 55 % RV, zodat er een duidelijk verschil is tussen de lucht en het natte materiaal. Dat verschil trekt het vocht eruit.
- Meet voor je iets doet. Noteer per ruimte de luchtvochtigheid en de temperatuur, elke dag op hetzelfde uur.
- Zet de ruimte dicht. Een condensatiedroger werkt alleen gesloten, met open ramen droog je de buitenlucht. Waarom ventileren niet volstaat, lees je in bouwdroger of ramen openzetten.
- Plaats de bouwdroger centraal en minstens 30 cm van de muur, op een gewoon stopcontact van 230 V. Bij meerdere kamers laat je de tussendeuren open.
- Zet er een ventilator bij die langs de natte muren en de vloer strijkt. Schimmel groeit in stilstaande lucht, beweging maakt het vocht los voor de droger.
- Maak de dode hoeken open. Plinten los, kasten van de muur, inbouwkasten open. Wat dicht blijft, droogt niet mee.
- Houd de warmte erin. Rond 15 tot 25 °C werkt een condensatiedroger het best. De DP 400 werkt van 0 tot 35 °C, de DP 700 van 5 tot 32 °C, en koud gaat trager.
- Stop niet te vroeg. Ga door tot luchtvochtigheid en literopbrengst allebei stabiel zijn. Een muur droogt van buiten naar binnen, dus een droog oppervlak zegt weinig over de kern.
Beide toestellen zijn condensatiedrogers op 230 V, de DP 400 met een nominaal vermogen van 1300 W en de DP 700 met 1400 W. De DP 400 haalt tot 75 l/24u en weegt 45 kg, de DP 700 haalt tot 90 l/24u en weegt 40 kg. Voor een kamer of kelder volstaat meestal een DP 400. Haal je de DP 700 zelf op, vervoer hem dan rechtop en wacht een uur voor je hem inschakelt.
Wanneer je materiaal beter verwijdert
Drogen redt veel, maar niet alles. Haal weg wat vocht vasthoudt of zelf voeding is.
- Doorweekte isolatie. Die geeft haar vocht traag terug en droogt vanuit de kamer nauwelijks.
- Tapijt, ondertapijt en karton. Houden water vast tegen de vloer en zijn tegelijk voedingsbodem.
- Gipsplaat die dagen doorweekt stond. Snijd de onderste strook weg tot ruim boven de hoogste waterlijn.
- Opgezwollen spaanplaat en MDF. Die komen niet meer in vorm en blijven vocht vasthouden.
- Alles poreus dat met vuil water in contact kwam. Rioolwater of opgestuwd grondwater is eerst een hygiëneprobleem, pas daarna een droogprobleem.
Fotografeer alles voor je het weggooit en noteer wat weg is en waarom, want een expert die niets meer ziet, kan achteraf niets vaststellen.
Wat het kost om binnen het venster te blijven
Een rekenvoorbeeld met één DP 400 die een week draait. De huur is € 60 per week excl. btw, plus € 100 waarborg die je terugkrijgt. Afhalen in Merksem is gratis, leveren kost € 25 per rit binnen 15 km.
De stroom betaal je apart. Reken als bovengrens met 1300 W × 24 u = 31,2 kWh per dag, dus 218,4 kWh over zeven dagen, dat is € 58,97 bij € 0,27/kWh. Met de huur erbij kom je op ongeveer € 119. Vul je eigen kWh-tarief in. De machine draait niet continu op vol vermogen, dus in de praktijk ligt het verbruik lager. Voor langere klussen gelden € 100 per 2 weken, € 160 per 4 weken en € 280 per 8 weken, ofwel € 5 per dag, zie huren en kopen.
Gezondheidsrisico's, nuchter bekeken
Een kleine schimmelplek is geen noodgeval. Wel is bekend dat langdurig wonen in een vochtige, beschimmelde ruimte luchtwegklachten kan geven of verergeren, zoals prikkelende ogen, een verstopte neus en hoesten. Mensen met astma of een allergie merken het meestal het eerst, en baby's, ouderen en mensen met een verzwakte afweer zijn gevoeliger.
Een beperkte plek op een hard, glad oppervlak maak je zelf schoon, met handschoenen aan, stofmasker op en ventilatie tijdens het werk. Op poreus materiaal zoals gipsplaat, textiel of isolatie haalt schoonmaken vooral de kleur weg, het materiaal blijft aangetast. Bij een groot oppervlak of schimmel die telkens terugkomt, laat je er een gespecialiseerd bedrijf naar kijken. Houden klachten aan, ga langs bij je huisarts. Zolang het materiaal nat blijft, komt de schimmel hoe dan ook terug.
Kort samengevat
- Reken op 24 tot 48 uur voor schimmel begint te groeien, en die klok start bij het nat worden, niet bij het ontdekken.
- Zoek het vocht waar je het niet ziet, achter plinten, onder de vloer, in gipsplaat en in isolatie.
- Ruimte dicht, bouwdroger met een ventilator erbij, en de luchtvochtigheid onder 60 % RV, en tijdens het drogen mik je op 40 tot 55 % RV.
- Wat doorweekt is en vocht vasthoudt, gaat weg, zoals isolatie, tapijt, karton en opgezwollen plaatmateriaal. Fotografeer het eerst.
- Een week drogen met één DP 400 kost ongeveer € 119 aan huur en stroom, tegenover een veelvoud voor herstel.
Een bouwdroger nodig in de regio Antwerpen?
De DP 400 huur je vanaf € 5 per dag. Afhalen in Merksem is gratis, levering kan tot 15 km.